Presentasjon lastes. Vennligst vent

Presentasjon lastes. Vennligst vent

1 Delirium Sondre Bøye. 2 Delirium Frå gresk lira, plogspor. Delira; å spore av. Akutt forvirring  Plutselig hjernesvikt  Akutt konfusjon.

Liknende presentasjoner


Presentasjon om: "1 Delirium Sondre Bøye. 2 Delirium Frå gresk lira, plogspor. Delira; å spore av. Akutt forvirring  Plutselig hjernesvikt  Akutt konfusjon."— Utskrift av presentasjonen:

1 1 Delirium Sondre Bøye

2 2 Delirium Frå gresk lira, plogspor. Delira; å spore av. Akutt forvirring  Plutselig hjernesvikt  Akutt konfusjon

3 3 Kasuistikk del I Marie (84 år) er enke, har tre barn, mange barnebarn og bur åleine. Frå tidlegare er ho marevanisert grunna atrieflimmer, men er elles stort sett frisk. Ho har hjelp frå heimesjukepleia til medisinhandtering, men pårørande har ytra ynskje om noko meir offentleg støtte. Etter eit fall heime vert ho innlagt med brot i lårhalsen. To dagar etter operasjonen vert ho flytta til medisinsk avdeling. Ho er da tydeleg opphissa og seier at ho er redd for alle russarane på naborommet.

4 4 Kasuistikk del II Like før vaktskifte roar situasjonen seg da Marie sovnar. Så fort ny sjukepleiar er på plass er ho derimot på ny like uroleg. Ho veit ikkje kvar ho er og ikkje kvifor ho er på sjukehus. Når ein prøvar å fortelje ho kva som har skjedd, så greier ho ikkje å henge med på forklaringa. Det vert gjort både klinisk undersøking og biletundersøkingar utan andre påfallande funn enn atrieflimmer med frekvens 110 og teikn til obstipasjon på CT-abdomen.

5 5 Førekomst Ved innlegging på sjukehus 14-24% I løpet av opphaldet 6-56% Hoftebrot 35-65% I intensivavdelingar 70-83% Hos terminale pasientar 85-90% Tverrsnitt i Cork 2010: 20%  Under halvparten dokumentert i journal

6 6 Kvifor er delir viktig? (for slike som oss) Stort ubehag for den som vert ramma Auka dødelegheit  50% til 150% ila 2 år Auka risiko for utvikling og forverring av demens Auke risiko for nytt delir Auka risiko for institusjonalisering

7 7 Kvifor er delir viktig? (for økonomar) Opp mot 20% av pasientar i sjukehus Auka liggetid Personalkrevjande

8 8 Enorm samfunnskostnad 12,000 sjukesenger i Noreg 20% har delir La oss seie 50% auka liggetid 40,000 kr per sjukehusdøgn ,500,000,000 kroner

9 9 Noko som tilsvarar… 4 operahus: 2/3 Oslo-OL:  …kanskje… 35 mrd bugg: …per år!

10 10 Patofysiologi Komplisert og lite klarlagt  Deliriske rotter er sjeldan vare  Dette gjer det vanskeleg å lage gode dyremodellar

11 11 Patofysiologi

12 12 Årsaker Predisponerande faktorar  Alder, kognitiv svikt, fysisk sjukdom, psykisk sjukdom, sansetap, underernæring… Utløysande faktorar  Infeksjon, kirurgi, medikamenter, dehydrering, smerter, obstipasjon, hjerteinfarkt, hjerneslag, abstinens…

13 13 Risiko for delirutvikling Grad av disposisjon Styrke av utløysande faktorar Høg risiko Låg risiko

14 14 Diagnostikk  CSF  MR  EEG  Obduksjon Delir er ei klinisk diagnose!

15 15 DSM-5 kriterie for delir Forstyrra oppmerksomheit  Vanskar med å halde tråden, sporar lett av Endra kognisjon  Hukommelse, orientering, språk Rask debut og skiftande forløp  Timar til dagar  Skiftande bevisstheitsnivå Kan ikkje forklarast av kjend sjukdom  Altså ikkje demens, oppvakning frå koma, psykose, mm Somatisk utløysande årsak  Skuldast medisinsk årsak, medikament, skade, mm

16 16 Diagnostiske verktøy CAM er mest brukt Det finst andre

17 17 Underklassifisering Agitert delir  Lett å diagnostisere Hypoaktivt delir  ’Lett å like, lett å oversjå’ Blandingsdelir Subsyndromalt delir  Fyller ikkje alle kriteria

18 18 Delir Subsyndromalt Ikkje delir Pas # 5

19 19 Behandling Fjerne utløysande årsak!  Behandle infeksjon  Lindre smerter  Seponere medikament  Unngå obstipasjon  Oppretthalde kroppens fysiologiske likevekt

20 20 Behandling Miljøtiltak  Rolege omgjevnadar  Jamnleg orientering  Stabilt personale, evt pårørande

21 21 Behandling (Medikament)  Kortvarig, lågdose haloperidol kan hjelpe Når det er fare for pasienten eller andre For å få gjennomført nødvendig diagnostikk …men hjelp nok mest personalet  Atypiske antipsykotika mindre dokumentert  Benzodiazepiner har ikkje vist effekt Kan derimot utløyse delir  Lovande forsøk med melatoninagonist

22 22 Førebygging Tidleg mobilisering Reorientering og aktivisering Unngå dehydrering Korreksjon av hypovolemi, hypoksi, anemi, feber Optimalisering av komorbide tilstandar Tilstrekkeleg smertelindring Unngå søvndeprivasjon Unngå obstipasjon Henta frå: Neerland, Watne, Wyller. Tidsskr Nor Legeforen 2013

23 23 Ta-med-heim-melding Tenkt på diagnosa delir; diagnosa er viktig!  …også hypoaktivt Førebygg der det er mogleg Miljøtiltak klart betre enn medikament

24 24


Laste ned ppt "1 Delirium Sondre Bøye. 2 Delirium Frå gresk lira, plogspor. Delira; å spore av. Akutt forvirring  Plutselig hjernesvikt  Akutt konfusjon."

Liknende presentasjoner


Annonser fra Google